Kitty Jong
Contact

Wordt de kloof arm-rijk straks door gezondheid bepaald.

mei 2018

De afgelopen maand was er veel aandacht voor het nieuwste bezuinigingsplan van het kabinet: de loondispensatie. Mensen met een arbeidsbeperking zullen hierdoor bijvoorbeeld geen pensioen meer opbouwen en kunnen er flink in inkomen op achteruit gaan, tot onder het wettelijk minimumloon. De FNV verzet zich met vele anderen tegen dit plan, omdat mensen met een beperking hiermee door de bodem van de verzorgingsstaat dreigen te zakken en zich bovendien tweederangs werknemers voelen.

Misschien zijn mensen met een arbeidsbeperking voor veel werkenden ver van hun bed. Maar ook als je gewoon ziek wordt en dat wat langer blijft, worden je rechten steeds verder onderuit gehaald. De onafhankelijke bedrijfsarts die een zwaarwegend en zorgvuldig advies gaf over je re-integratie is al een aantal jaar op zijn retour. Re-integratiebureau ’s, betaald door de werkgever, zetten steeds vaker de toon. Werkgevers willen nóg verder gaan; de bureaus moeten inzage krijgen in de medische gegevens. Natuurlijk heeft de FNV hier fel protest tegen aangetekend.

Als het erop lijkt dat je binnen twee jaar nog niet beter bent, kom je in een heel andere molen terecht. Je denkt in aanmerking te komen voor een loongerelateerde arbeidsongeschiktheidsuitkering, een werknemersverzekering. Maar in praktijk zijn potentieel arbeidsongeschikte werknemers overgeleverd aan een absurde theoretische keuring. Daarvan is de uitkomst voor een grote groep vooral laagbetaalden, dat zij er niet voor in aanmerking komen. Terwijl zij in werkelijkheid maar zeer beperkt in staat zijn om arbeid te verrichten. Bovendien is de hoogte van de uitkering afhankelijk van of je nog werkt of niet. Of je je ‘restverdiencapaciteit’ benut, in jargon. Kun je geen werk vinden, dan krijg je slechts een percentage van de minimale
arbeidsongeschiktheidsuitkering. Aangevuld met bijstand – meer mensen in de bijstand dus. Die bijstand is bovendien flink lager dan een arbeidsongeschiktheidsuitkering en wordt door gemeenten betaald. En dat levert een flinke bezuiniging voor de schatkist op.

Mensen met een beperking zouden in theorie op de arbeidsmarkt gewoon werk moeten kunnen vinden, maar dat komt maar mondjesmaat van de grond. Vooral de overheid zelf heeft heel veel moeite om de arbeidsplaatsen te creëren die afgesproken zijn in het kader van de banenafspraak. De
sociale werkvoorziening die in veel gevallen soelaas zou kunnen bieden wordt in moordend tempo ontmanteld. Tegelijkertijd komt het ministerie van Sociale Zaken naar buiten met ideeën over de verdere versobering van de arbeidsongeschiktheidsverzekering, een nog theorerischer keuring voor
arbeidsongeschikten en - op verzoek van werkgevers - met het abjecte plan voor loondispensatie voor mensen met een arbeidsbeperking. Opnieuw tegen de afspraken in.

Kortom: dit kabinet lijkt weg te komen met het breken van afspraken zijn gemaakt, grijpt eenzijdig in in de voorwaarden van werknemersverzekeringen en bezuinigt en passant vele honderden miljoenen. Dat leidt tot een nieuwe tweedeling in onze maatschappij, waarbij gezondheid het onderscheid maakt.

In sommige dagbladen is afgelopen tijd geschreven over het dreigende einde van de verzorgingsstaat, waarbij de afbraak van de zorg voor mensen met een arbeidsbeperking nu een laatste te nemen horde is. Daar kunnen we gerust de zorg voor mensen die ziek zijn geworden aan toevoegen.

De FNV staat voor een menswaardige maatschappij, waar mensen die de pech hebben een arbeidsbeperking te hebben of (chronisch) ziek te worden, niet over de rand van de beschaving worden geduwd, maar een volwaardige plaats in onze samenleving hebben. Essentieel is daarbij een volwaardig werknemerschap voor iedereen die wil en kan werken. Hoe kun je die afbraak van de verzorgingsstaat ombuigen?

Nog in deze kabinetsperiode willen we dat zieke werknemers een menswaardiger begeleiding krijgen. Wat betekent dat concreet? Geef bedrijfsartsen de onafhankelijke en zwaarwegende adviespositie bij de re-integratie van zieke werknemers die hen toekomt. Alle kabinetsplannen rond aanscherping van regelingen rond arbeidsongeschiktheid: weg ermee. Herzie de keuring van arbeidsongeschikte werknemers. Maak een einde aan de sterfhuisconstructie van de sociale werkvoorziening en geef
deze bedrijven – als sociale ontwikkelingsbedrijven - een belangrijke rol bij het bemiddelen van mensen met een arbeidsbeperking naar werk. En begraaf het loondispensatieplan heel diep in het archief of liever nog de kliko.

De kosten hiervoor zijn een stuk minder dat de structurele 1,4 miljard die grote bedrijven nu uit de schatkist krijgen omdat dit wellicht wat werkgelegenheid oplevert. Maar die vooralsnog alleen lijkt bij te dragen aan de koopkracht van een enkele CEO. En maak een einde aan de doorgeslagen flexibilisering van de arbeidsmarkt die volgens eigen onderzoek van de FNV de schatkist vele miljarden per jaar kost.

Daarnaast zal de FNV de discussie blijven aangaan over de wederopbouw van de verzorgingsstaat. Dat is geen links-ideologisch utopisch vergezicht. Dat is bittere noodzaak, willen we voorkomen dat de kloof tussen arm en rijk, en tussen ziek en gezond een ontwrichtende uitwerking heeft op onze
samenleving.

Kitty Jong, vicevoorzitter FNV

website by Madebyjong
closearrow-circle-o-downalign-justify linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram